eQuaL

Son zamanlarda şunu merak ediyorum: Bir kişinin ya da bir kurumun toplum üzerinde etkili olmak amacıyla çok uzun, ayrıntılı ve sürekli tekrar eden konuşmalar yapmasının veya uzun yazılar yayımlamasının, insanlar üzerinde psikolojik olarak manipülatif bir etkisi olabilir mi? Böyle bir iletişim biçimi, insanların eleştirel düşünmesini zorlaştırmak, bilişsel yük oluşturmak, bilgi bombardımanına maruz bırakmak ya da sürekli tekrar yoluyla belirli düşünceleri daha doğruymuş gibi algılamalarını sağlamak amacıyla kullanılabilir mi? Psikolojide bu durumu açıklayan bilişsel yük, bilgi bombardımanı, otorite etkisi, yanılsamalı doğruluk etkisi (Illusory Truth Effect) veya karar yorgunluğu gibi kavramlar bu konuya ne kadar uyar?

Sosyolojik açıdan baktığımızda ise, uzun ve karmaşık söylemlerin propaganda, gündem belirleme (agenda-setting), çerçeveleme (framing), söylem analizi, sembolik iktidar veya hegemonya gibi kavramlarla ilişkisi var mıdır? Bu tür iletişim biçimleri bireyleri psikolojik olarak sindirmek, pasifleştirmek, tartışmaktan vazgeçirmek ya da belirli bir düşünceyi sorgulamadan kabul ettirmek için bilinçli bir strateji olarak kullanılabilir mi?

Ayrıca merak ettiğim bir nokta daha var: Bu tür yöntemlerin özellikle gelişmekte olan ülkelerde siyasal iletişimde, medyada veya bürokraside daha yaygın kullanıldığına dair bilimsel araştırmalar bulunuyor mu? Yoksa bu, ülkenin gelişmişlik düzeyinden bağımsız olarak, iktidar ilişkilerinde ve kitlesel iletişimde görülebilen evrensel bir yöntem mi? Bu konunun psikoloji, sosyoloji, iletişim bilimleri ve siyaset bilimi açısından bilimsel karşılığı nedir? Bu konuda kabul gören kuramlar ve araştırmalar nelerdir?